medicalartclinic@gmail.com

Η λεύκη είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από τον τοπικό αποχρωματισμό του δέρματος. Εκδηλώνεται με την εμφάνιση λευκών κηλίδων και πλακών σε διάφορα σημεία του σώματος, όπως τα χέρια, τα πόδια, τις μασχάλες, γύρω από το στόμα, τα μάτια και τα γεννητικά όργανα, καθώς και σε σημεία τραυματισμού του δέρματος από διάφορες αιτίες. Η σοβαρότητα και η ταχύτητα της εξέλιξής της είναι συχνά απρόβλεπτες.

Πρόκειται για ένα αυτοάνοσο νόσημα, πράγμα που σημαίνει ότι ο ίδιος ο οργανισμός δημιουργεί αντισώματα κατά των μελανοκυττάρων. Η αιτιολογία του δεν είναι γνωστή. Αν και στο περίπου 20% των περιπτώσεων αποδίδεται στην κληρονομικότητα, παρ’ όλα αυτά η λεύκη δεν θεωρείται μάλλον κληρονομικό νόσημα. Οι νέες εξελίξεις στο γονιδιακό τομέα αναμένεται σύντομα να το αποδείξουν.

Η λεύκη προσβάλλει κάθε τύπο δέρματος, αν και στις σκουρόχρωμες επιδερμίδες είναι περισσότερο εμφανής. Πρόκειται για μια πάθηση μη μεταδοτική που δεν είναι απειλητική για τη ζωή. Αποτελεί περισσότερο αισθητικό πρόβλημα και πηγή στρες για τους πάσχοντες παρά κίνδυνο για την υγεία τους. Είναι δυνατόν να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία αλλά συχνότερα εμφανίζεται σε άτομα 10-30 ετών.

Η λεύκη διαπιστώνεται όταν τα κύτταρα που παράγουν τη μελανίνη (μελανοκύτταρα ή μελανινοκύτταρα) σταματούν να λειτουργούν. Παραμένει άγνωστο γιατί τα μελανοκύτταρα πεθαίνουν ή δυσλειτουργούν, όμως η εξέλιξη αυτή μπορεί να συνδέεται με:

  • Διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος, όπου αυτό επιτίθεται στα μελανοκύτταρα και τα καταστρέφει
  • Κληρονομική προδιάθεση (γονίδια)
  • Κάποιο εξωτερικό παράγοντα, όπως ένα ηλιακό έγκαυμα, το έντονο στρες ή την έκθεση σε βιομηχανικές χημικές ουσίες

Η διάγνωση της λεύκης προκύπτει πρωτίστως με βάση την κλινική εξέταση από τον γιατρό, συνδυαστικά με τη λήψη ατομικού και οικογενειακού ιστορικού και τον αποκλεισμό άλλων δερματικών παθήσεων, όπως η δερματίτιδα ή η ψωρίαση.

Η πιο ευρέως διαδεδομένη ταξινόμηση της λεύκης, τη διακρίνει σε τμηματική λεύκη (SV) και μη-τμηματική λεύκη (NSV). Ο πιο κοινός τύπος λεύκης είναι η μη-τμηματική λεύκη. Η μη-τμηματική λεύκη μπορεί να εμφανιστεί σε μεγάλα τμήματα του σώματος ή να παραμείνει σε μία συγκεκριμένη περιοχή. Δεν υπάρχει κάποιος γενικός κανόνας εμφάνισής της, καθώς μπορεί να παρατηρηθεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Αντιθέτως, η τμηματική λεύκη εντοπίζεται σε συγκεκριμένο σημείο του σώματος και συνήθως έχει ηλικιακό αποκλεισμό, καθώς εμφανίζεται κυρίως στην περίοδο της εφηβείας.

Η μη-τμηματική λεύκη διακρίνεται στις εξής κατηγορίες:

  • Γενικευμένη λεύκη: αποτελεί την πιο κοινή κατηγόρια μη-τμηματικής λεύκης, οι αποχρωματισμένες κηλίδες συχνά προχωρούν συμμετρικά σε αντίστοιχα μέρη του σώματος.
  • Καθολική λεύκη: έχει μεγάλο ποσοστό αποχρωματισμού.
  • Εστιακή λεύκη: χαρακτηρίζεται από λίγες διάσπαρτες λευκές κηλίδες συγκεντρωμένες σε μία περιοχή. Συνήθως εμφανίζεται κατά την παιδική ηλικία.
  • Ακροπροσωπική λεύκη: οι συχνότερες περιοχές εμφάνισής της είναι τα δάχτυλα των ποδιών και των χεριών, καθώς η περιοχή του προσώπου και του λαιμού.
  • Λεύκη βλεννογόνου: παρατηρείται αποχρωματισμός του δέρματος μόνο στην περιοχή των βλεννογόνων.

Είναι δύσκολο να προβλέψουμε πως θα εξελιχθεί η ασθένεια. Ενίοτε οι κηλίδες σταματούν να αναπτύσσονται χωρίς κάποια θεραπεία. Στο μεγαλύτερο ποσοστό των περιπτώσεων όμως η απώλεια χρωστικής ουσίας εξαπλώνεται σταδιακά επηρεάζοντας το μεγαλύτερο τμήμα του δέρματος. Το χρώμα του δέρματος σπανίως επανέρχεται. Εφαρμόζονται διάφορες θεραπευτικές μέθοδοι που μπορούν να αποκαταστήσουν το φυσικό χρώμα στα λευκά σημεία του σώματος, ωστόσο δεν αποτρέπουν τον μελλοντικό αποχρωματισμό του δέρματος.

Θεραπεία λεύκης

Η λεύκη δεν έχει οριστικές και πλήρως αποτελεσματικές θεραπείες. Καθώς οι αιτίες και οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που διέπουν τη λεύκη είναι ακόμη ελάχιστα κατανοητοί η διάγνωση και η αντιμετώπιση της συνήθως καθυστερούν. Η θεραπεία για τη λεύκη πρέπει να γίνεται με επίβλεψη και παρακολούθηση από δερματολόγο με εμπειρία στο πρόβλημα. Δεν πρέπει οι ασθενείς από μόνοι τους ανεξέλεγκτα να χρησιμοποιούν τοπικά φάρμακα ή να κάνουν φωτοθεραπεία.

Σε αυτούς που πάσχουν από ήπιες μορφές λεύκης, η θεραπεία περιλαμβάνει τοπικά κορτικοστεροειδή, που φαίνεται να είναι  αποτελεσματικά, αλλά έχουν παρενέργειες στις οποίες περιλαμβάνεται η λέπτυνση του δέρματος και οι ευρυαγγείες. Οι αναστολείς καλσινευρίνης αποτελούν αποτελεσματική εναλλακτική τοπική θεραπεία.

Για πιο εκτεταμένες περιπτώσεις λεύκης, η πιο αποδεκτή θεραπεία είναι η φωτοθεραπεία (UVA ή UVB) που εφαρμόζεται είτε μόνη της, είτε σε συνδυασμό με τοπικές θεραπείες ή συστηματικές θεραπείες (PUVA).