medicalartclinic@gmail.com

Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι καρκίνου του δέρματος: Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (BCC) το οποίο είναι η πιο συνηθισμένη μορφή, το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (SCC) και το μελάνωμα.

Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είναι αρκετά συχνό σε ηλικία άνω των 60 ετών και συνήθως εμφανίζεται σε σημεία του σώματος που έχουν εκτεταμένα εκτεθεί στον ήλιο – ειδικά σε πρόσωπο, αυτιά, λαιμό, κεφαλή, ώμους και ράχη. Η επαφή με αρσενικό, η έκθεση στην ραδιενέργεια, οι χρόνιες δερματικές καταστάσεις, τα εγκαύματα, οι ουλές, τα εμβόλια αποτελούν επιβαρυντικούς παράγοντες. Σπάνια δίνει μεταστάσεις, μπορεί όμως να προκαλέσει καταστροφή στους γύρω ιστούς και παραμόρφωση. Μερικές φορές τα βασικοκυτταρικά καρκινώματα μπορεί να μοιάζουν με μη καρκινικές βλάβες του δέρματος, όπως αυτές της ψωρίασης ή του εκζέματος. Η διάγνωση του τίθεται κλινικά και με τη βοήθεια της δερματοσκόπησης, ενώ επιβεβαιώνεται με βιοψία. Η αντιμετώπιση του γίνεται με χειρουργική αφαίρεση.

Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα είναι ο δεύτερος πιο συχνός καρκίνος του δέρματος και συνήθως εντοπίζεται σε περιοχές περισσότερο ηλιοεκτεθειμένες, όπως το πρόσωπο, τα αυτιά, τα χείλη και το τριχωτό της κεφαλής. Εμφανίζεται με τη μορφή εξελκωμένου   ογκιδίου,  η επιφάνεια του οποίου είναι ανώμαλη, ερυθρά, βλαστική, ελαφρώς επώδυνη και εύκολα αιμορραγούσα. Η βάση του  όγκου εμφανίζεται σκληρή, λόγω διήθησης. Συχνά, καλύπτεται από  εφελκίδα. Άλλες φορές εμφανίζεται σαν επηρμένος εξωφυτικός όγκος, χωρίς τάση για εξέλκωση. Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα μπορεί να εμφανιστεί de novo ή σε έδαφος προ καρκινικής βλάβης όπως η ακτινική υπερκεράτωση και η νόσος του Bowen.

Οι ασθενείς που εμφανίζουν ένα βασικοκυτταρικό ή ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα έχουν 30-50% πιθανότητα να αναπτύξουν κι ένα δεύτερο μέσα σε 5 χρόνια. Επιπλέον παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης μελανώματος. Θα πρέπει επομένως να παρακολουθούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα

Το μελάνωμα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, είτε πάνω σε δέρμα το οποίο πριν ήταν υγιές είτε στο σημείο όπου προϋπάρχει κάποια ελιά. Όταν υπάρχει ένα σημάδι (μια ελιά) το οποίο είναι καφέ ή μαύρο πρέπει κατά διαστήματα να ελέγχεται και να παρατηρείται αν υπάρχει κάποια αλλαγή. Αν το σημάδι μεγαλώσει απότομα, αν το χρώμα σκουρύνει, αν αιμορραγεί, αν μας προκαλεί πόνο και γενικότερα αν υπάρχει κάποια αλλαγή στο σημάδι πρέπει να ζητήσουμε την συμβουλή από κάποιο Δερματολόγο ή Πλαστικό Χειρουργό.

Τα είδη ενός μελανώματος είναι τα ακόλουθα:

  • Επιφανειακά εξαπλούμενο μελάνωμα (surface spreading melanoma). Το επιφανειακό εξαπλούμενο μελάνωμα ευθύνεται για το 70% των περιστατικών μελανώματος και εμφανίζεται σε οποιαδήποτε ηλικία. Εμφανίζεται ως μικρή αλλοίωση με ακανόνιστα όρια. Το χρώμα της αλλοίωσης μπορεί να είναι κόκκινο, άσπρο, μπλε ή μαύρο-μπλε. Μπορεί να εμφανιστεί οπουδήποτε στο σώμα, αλλά συνηθέστερα εμφανίζεται στον κορμό ή στα άκρα.
  • Οζώδες μελάνωμα (nodular melanoma). Το οζώδες μελάνωμα είναι ο πιο επιθετικός τύπος μελανώματος. Εμφανίζεται ως γυαλιστερός, σφιχτός, θολωτός όγκος οπουδήποτε στο δέρμα. Συνήθως είναι μαύρος, αλλά μπορεί να είναι μπλε, γκρι, άσπρος, καφέ, μελαψός, κόκκινος ή στο χρώμα του δέρματος. Μπορεί να εξελκώνεται και να μην επουλώνεται πλήρως. Τα οζώδη μελανώματα αντιστοιχούν στο 10-15% των περιστατικών μελανώματος. Εμφανίζεται πιο συχνά στην ηλικία των 50-60 ετών και προσβάλλει σε διπλάσιο αριθμό τους άνδρες απ’ ότι τις γυναίκες. Εμφανίζεται συνήθως στο κεφάλι, στο λαιμό και στον θώρακα.
  • Μελάνωμα εφηλίδων (φακίδων) των άκρων (Acral lentiginous melanoma). Το μελάνωμα αυτό εμφανίζεται σαν σκούρες αλλοιώσεις (εφηλίδες ή φακίδες) στις παλάμες, στις πατούσες, στις άκρες των δακτύλων και στους βλεννογόνους. Αντιστοιχεί στο 10% των περιστατικών μελανώματος.
  • Κακόηθες μελάνωμα εφηλίδος (Lentigo maligna melanoma). Το κακόηθες μελάνωμα εμφανίζεται σαν μεγάλη καστανωπή κηλίδα με πιο σκούρες κουκκίδες επάνω της σε δέρμα που έχει εκτεθεί στον ήλιο, όπως στο πρόσωπο, στα αυτιά, στα χέρια και στο επάνω μέρους του κορμού. Αντιστοιχεί στο 5% περίπου των περιστατικών μελανώματος. Συχνά προσβάλλει ηλικιωμένους και σχετίζεται με τη γήρανση του δέρματος. Μια μη καρκινική (καλοήθης) καστανωπή κηλίδα μπορεί να εμφανιστεί πολλά χρόνια, πριν γίνει καρκινική.
  • Αμελανωτικό μελάνωμα (Amelanotic melanoma). Χαρακτηρίζεται από αχρωματικό σκληρό ογκίδιο το οποίο συχνά παρουσιάζει πληγή.

Επειδή το μελάνωμα μπορεί να δώσει μεταστάσεις, η έγκαιρη διάγνωση από το δερματολόγο, έχει μεγάλη σημασία. Η βιοψία είναι αυτή που θα θέσει την οριστική διάγνωση. Οι περισσότεροι ασθενείς αντιμετωπίζονται χειρουργικά. Το μελάνωμα και ένα μέρος υγιούς δέρματος γύρω από αυτό, αφαιρούνται. Μερικές φορές τοποθετείται και ένα μόσχευμα (=κομμάτι δέρματος από άλλο σημείο που αντικαθιστά το αφαιρεθέν). Αν και οι γιατροί προσπαθούν να κάνουν όσο το δυνατό καλύτερη δουλειά, η χειρουργική αφαίρεση προκαλεί μερικές φορές την εμφάνιση ουλών. Σε ασθενείς με μελάνωμα που έχει φτάσει σε βάθος ή έχει εξαπλωθεί, υπάρχει ο κίνδυνος της υποτροπής παρ’ όλη την αφαίρεση. Τότε, μπορεί να γίνει και η λεγόμενη υποστηρικτική θεραπεία με χημειοθεραπεία (αντικαρκινικά φάρμακα).